تاثیر ورزش بر فاکتور های قلبی-عروقی

تاثیر ورزش بر فاکتور های قلبی-عروقی
ضرورت انجام فعالیت های بدنی ورزش برای سالمندان اگر بیشتر از جوانان و نوجوانان نباشد کمتر از آنها نیست...

با توجه به تغییرات فیزیولوژیکی که در افراد سالمند صورت می گیرد در صورت عدم انجام فعالیت های بدنی و ورزش ممکن است این تغییرات کاهنده توانایی جسمانی شدید گردد و خیلی زود انسان را از پای در آورد.

اما انجام هرگونه فعالیت ورزشی برای سالمندان مناسب نیست.در انجام و انتخاب فعالیت های ورزشی باید احتیاط لازم را مبذول داشت.از مهمترین فعالیت های بدنی که برای سالمندان مناسب است،انجام فعالیت های هوازی جهت ایجاد آمادگی سیستم قلبی-عروقی و تنفسی است.
اما همان طور که قبلا نیز ذکر شد بهتر است قبل از شروع هر برنامه ورزشی یک معاینه بدنی صورت بگیرد.این امر بخصوص در مورد افرادی که بیش از 30 سال سن داشته و زندگی غیر فعال و کم تحرکی را پشت سرگذارده اند صدق می کند.معاینات پزشکی روی دوچرخه کار سنج و یا نوارگردان اطلاعات پر اهمیتی در مورد الکتروکاردیوگرام و فشار خون فرد بدست می دهد.این اطلاعات از آن جهت دارای اهمیت است که در بسیاری موارد  حالت غیر عادی در الکتروکاردیوگرام(علامت بیماری شریان کرونری)به هنگام استراحت مشخص نمی شود و احتمال تشخیص آن در هنگام ورزش بیشتر است.

 

 تغییرات فیزیولوژی سالمندان

 

مهمترین تغییرات فیزیولوژی سالمندان عبارت از:
1. کاهش در قطر عضله
2. کاهش قدرت عضلانی
3. کاهش حداکثر ضربان قلب
4. کاهش اندازه قلب(بخصوص بطن چپ)
5. کاهش قدرت عضله قلب
6. کاهش حداکثر حجم ضربه ای
7. کاهش حداکثر برون ده قلبی
8. کاهش انعطلف پذیری و
9. افزایش درصد چربی بدن  
10. افزایش فشار خون 

 

امروزه بیش از پیش آشکار شده است که افراد مسن می توانند با تمرینات ورزشی  سازگاری حاصل کرده  و ظرفیت کار بدنی خود را توسعه یا بهبود بخشند و در بعضی موارد از این لحاظ  با جوانان قابل مقایسه هستند.

 در واقع به نظر می رسد افراد سالمند می توانند از لحاظ اصول برنامه های بدنسازی را مشابه با آنچه برای جوانان طراحی شده است دنبال کرده و با آن سازگاری حاصل کنند.
شواهدی دال بر زیانبار بودن فعالیت بدنی بدون توجه به سن و جنس افراد از جنبه فیزیولوژی برای افراد طبیعی و سالم در دست نیست.هر فرد که به ورزش می پردازد(پیر یا جوان)باید مراحل اولیه برنامه بدن سازی کار را به آرامی و راحتی شروع کرده و با حرکات کشش بدن را به تدریج گرم کند.انجام این کار برای جلوگیری از کشیدگی احتمالی عضلات و خشکی مفاصل است.
نا گفته نماند که ورزش های ایزومتریک (انقباض هم طول) موجب بالا رفتن غیر معمولی فشار خون می شوند که به این دلیل اینگونه ورزش ها برای افراد مسن و بخصوص افرادی که به بیماریهای قلبی و گردش خون دچار می باشند توصیه نمی شود.
همان طور که قبلا بیان شده بهترین نوع تمرینات ورزشی برای سالمندان شرکت در فعالیت های استقامتی یا هوازی است.

 

تمرینات هوازی باعث بهبود سیستم قلبی،عروقی و تنفسی افراد می گردد.مهمترین تغییرات فیزیولوژیکی ناشی از انجام تمرینات استقامتی عبارتند از:

 

1.کاهش تعداد ضربان قلب برای انجام کار استاندارد زیر بیشینه
2.افزایش حجم ضربه ای به هنگام انجام کار استاندارد زیر بیشینه
3.افزایش حجم خون
4.افزایش مقدار کل هموگلوبین
5.افزایش اکسیژن حجم ضربه ای
6.کاهش فشار خون
7.افزایش حداکثر اکسیژن مصرفی
8.افزایش کار بدنی
9.افزایش ظرفیت حیاتی
10.افزایش حداکثر بازدمی
11. کاهش موارد غیر عادی در نوار قلب(الکتروکاردیو گرام)
12.کاهش چربی خون
13.کاهش درصد چربی بدن
14.افزایش انعطاف پذیری

 

نمونه برنامه تمرینی با فشار فزاینده

 

"ترتیب مراحل انجام فعالیت در هر جلسه تمرین"
مرحله اول : نرمشها ( 15 تا 20 دقیقه )
مرحله دوم: برنامه راه رفتن و دو (15 تا 20 دقیقه)

 

1. قدم دو ، 50 قدم راه رفتن
الف. تکرار بند یک در روز اول
ب. در هر جلسه تمرینی یک نوبت به تمرین بند اول بیافزایند تا به 10 نوبت برسد.
ج. به همان ترتیب نوبت ها را برای سری های جدید تمرین مورد استفاده قرار دهید.

 

2. 50 قدم دو 40 قدم راه رفتن
3. 50 قدم دو 30 قدم راه رفتن
4. 50 قدم دو 20 قدم راه رفتن
5.   50 قدم دو 10 قدم راه رفتن
6. 75 قدم دو 10 قدم راه رفتن
7.  10 قدم دو 10 قدم راه رفتن
8. 125 قدم دو 10 قدم راه رفتن
9.  150 قدم دو 10 قدم راه رفتن
10.  175قدم دو 10 قدم راه رفتن
11.  200 قدم دو 10 قدم راه رفتن
12.  انجام تمرینات برنامه فردی

 

مرحله سوم: انجام نرمش های کششی و برگشت به حالت اولیه (15-10)

 

توجه داشته باشید که برنامه پیشنهادی کلی بوده و ممکن است برای تمامی افراد فشار یکسانی را اعمال نکند. مثال صرفا برای آشنایی علاقه مندان با تمرینات فزاینده مناسب و کاربردی قابل اجرا ارایه شده است. بنابراین برای استفاده از برنامه فوق الذکر احتیاط های لازم را به عمل آورید.

 

 مهشید عقیلی

دانشجوی دکتری رشته فیزیولوزی ورزشی گرایش قلب و عروق و تنفس دانشگاه خوارزمی تهران
عضو علمی پورتال پایش
Aghili.mahshid2011@gmail.com                        
             

منابع:

 

1. Cardiovascular physiology-changes with aging. Cheitlin MD. Am J Geriatr Cardiol. 2003 Jan-Feb;12(1):9-13.
2. Exercise and physiology of aging. Herbert A.Devires. University of southern California.1984.

 

مطالب مرتبط:

 

۱۴ اسفند ۱۳۹۵ ۱۰:۰۹
تعداد بازدید : ۱,۳۵۱
کد خبر : ۵,۴۶۳

نظرات بینندگان


نام را وارد کنید
پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید