مغز و علت آشفتگی ذهن

مغز و علت آشفتگی ذهن
آشفتگی ذهنی یعنی فکر کردن به چیزی غیر از آنچه در حال حاضر مشغول انجام آن ویا مایل به فکر کردن در مورد آن هستید .ذهن پریشان ماجرا می سازد، اگرها و ای کاش زیادی را به تصویر می کشد وگرفتار گفتگو های بی هدف میشود وقایع به ظاهر مرتب را از دل زمان بیرون میکشد و به آنها فکر میکند.

 ذهن دراین حالت پریشان است و مانند پرنده ای از شاخه به شاخه دیگری میپرد،حالا این سوال مطرح است که آیا این پرنده نگران میتواند شاد باشد؟

 ساختمان بسیار بزرگی را تصور کنید که با حدود 85 میلیارد لامپ چراغانی شده است به طوری که تمام این لامپها با شبکه  ای از سیمهای تو در تو به یکدیگر متصل اند . هر سیم با هزاران سیم دیگر به نحوی اتصال دارد که 100 میلیارد نقطه اتصال را تشکیل داده اند .حال این ساختمان غول پیکر را کوچک کنید تا اندازه یک طالبی شود این کار یعنی تلاش برای طراحی زیباترین اثر هنری طبیعت که همان مغز شماست. واحدهای در هم تنیده و به هم وابسته مغز مانند نوازندگان مجرب یک ارکستر با هم همکاری میکنند و به طور همزمان آهنگهای بسیاری را اجرا میکنند به طوریکه شما میتوانید همزمان راحت نفس بکشید، گردش خون داشته باشيد، غذایتان هضم و جذب شود، به موسیقی دلخواهتان گوش بدهید و در عین حال رانندگی کنید . فعالیت همزمان این مجموعه به شما کمک میکند تا جهان و زندگی را درک کنید و در عین حال جهان را آنگونه که درک و استنباط میکنید، خلق نمایید.

رمز پیچیدگی مغز درکیفیت مدارها و ارتباط واحدهای آن است .هم ا کنون که مشغول مطالعه هستید شبکه بینایی به شما کمک میکند تا ببینید، شبکه شنوایی شمارا متوجه صداهای اطراف میکند و شبکه حرکتی به شما کمک میکند تاراست بنشینید، درضمن شما شبکه ای دارید که گفت و گوی دائمی در ذهن شما تولید میکند ،برای آنکه بتوانید در خواندن تمرکز داشته باشید باید آن گفتگوهارا خاموش کنید.

 

 

مغز در حالت بیداری انسان دوحالت دارد: حالت تمرکز و حالت عادی که تمرکز ندارد.

 

حالت تمرکز

 

در حالت تمرکز مغز انسان شبکه ای از نورون ها را فعال میکند که دانشمندان به آن شبکه کاری مثبت میگویند . وقتی در حال تمرکز کامل قرار دارید غرق در احساسی خاصی هستید،وقتی با کودکتان بازی میکنید ،در حال مطالعه اثر بی نظیری هستید و... همگی نمونه هایی از حالت تمرکز مغز میباشد . در چنین مواقعی نگران خودتان نیستید، بلکه در حالت لذت بخشی  قراردارید که خود را فراموش کرده اید .درحالت تمرکز که مغز متوجه عامل بیرونی است، احساس میکنید که گویی زندگی داستان جالب و هدفمندی است .اما مغز شما میتواند در حالتی از تمرکز قرارگیرد که توجه شما از درون هدایت شود نه ازدنیای بیرون . در حال تمرکز درونی اهداف شما عمیق ، هدفمند و منظم است.

 

حالت عادی مغز(حالت آشفتگی و غیر متمرکز)

 

تصور کنید صبح هنگام کنار دریا یا بوستان زیبا نشسته اید و از هوای مطبوع لذت میبرید آیا در این حالت مغز شما می تواند غیر فعال باشد؟بیشتر انرژی مغز صرف کارها و وظایف تخصصی نمیشود، بلکه صرف کارهای حاشیه ای که ربطی به کار یا وظیفه ما ندارد میشود.

نورون های مغز فعالیتی را انجام میدهند که محققان آن را شبیه ماشین غیر فعال میدانند. مغز زنده و فعال شبکه های خود را آماده نگه میدارد تا در صورت لزوم فعال شوند.جالبتر آنکه هنگامی که در حال استراحت هستید، بخش اعظم مغز به کارهای پیش پا افتاده مشغول است ،برخی قسمتها استراحت نمیکنند و بیش از زمانی که فعال هستند در آمادگی به سر میبرند.

بررسی های بیشتر نشان داد شبکه ای که موقع استراحت فعال است ،هنگامی که کارها هدفمند و تحت تاثیر عوامل بیرونی انجام میشوند غیر فعال میگردند و آرام میگیرند .در واقع هرچه بیشتر درگیر کار شوید این شبکه غیر فعال تر میشود و کاری را انجام میدهد که دقیقا بستگی به توانایی فرد برای غیر فعال کردن این شبکه دارد.برای درک بهتر حالت عادی مغز که همان حالت آشفتگی و عدم تمرکز است به سوالات زیر دقت کنید:

آیا تا به حال شده صفحه ای از کتابی را بخوانید و چیزی از آن را به خاطر نیاورید ؟

آیا پیش آمده در خلال سخنرانی خسته کننده ای ذهن شما متوجه جای دیگری باشد ؟

دیشب وقتی داشتید به خواب میرفتید و همه جا ساکت بود آیا گفت گویی در ذهن تان شکل نگرفت؟

اگر پاسخ شما مثبت است این موارد هنگامی بوده که شما گرفتار حالت عادی مغز بوده و تمرکز نداشته اید .

 

افکار متمرکز و افکار غیر متمرکز(غیر ارادی)

 

مغز انسان قابلیتی  دارد که بسیار قوی تر از هرپدیده ای است و آن قدرت تفکر است.

آثار فنی ،فکری وادبی حاصل تفکر عمیق است اما در سالهای اخیر فاقد افکارعمیق شده ایم. امروزه  مردم حداقل نیمی از روز خود را صرف افکار سطحی  و بی هدف می کنند. این مسئله به حالت عادی مغز برمی گردد . انسان در حالت متمرکز وارد دنیایی میشود که به پدیده های بدیع ،نوظهور وهدفمند بها میدهد لذا افکار خود را مدیریت میکند اما در حالت عادی افکار غیر ارادی و بی هدف هستند.

 افکار غیر ارادی یا حالت عادی عنوان دیگری هم دارد که به آن آشفتگی یا پریشانی ذهن میگوییم. آشفتگی ذهنی یعنی فکر کردن به چیزی غیر از آنچه در حال حاضر مشغول انجام آن ویا مایل به فکر کردن در مورد آن هستید .ذهن پریشان ماجرا می سازد، اگرها و ای کاش زیادی را به تصویر می کشد وگرفتار گفتگو های بی هدف میشود وقایع به ظاهر مرتب را  از دل زمان بیرون میکشد و به آنها فکر میکند. ذهن دراین حالت پریشان است و مانند پرنده ای از شاخه به شاخه دیگری میپرد، حالا این سوال مطرح است که آیا این پرنده نگران میتواند شاد باشد؟

 

ذهن پریشان ذهن ناخشنود است

 

در تحقیقی با عنوان  "ذهن  پریشان ذهن نا خشنود است" که بر روی 2250 بزرگسال انجام شده است نشان میدهد انسانها در مواقعی که ذهن آشفته دارند نسبت به زمانی که هشیار هستند و در لحظه به سرمیبرند از شادی و نشاط کمتری برخوردارند. حتی فکر کردن به موضوعی خوشایند و دلنشین نمیتواند پیش از زمانی که در لحظه حال به سر میبریم شادی بیشتری به ما بدهد. حضور ذهن وحضور دل در لحظه چهار برابر بیش از انجام یک فعالیت خاص به انسان نشاط میدهد.من کسی را نمیشناسم که گوشه ای بنشیند و از خوشی های اوقات بیکاری خود بگوید و درعین حال لذت هم ببرد.

 

افکار متفرقه

 

همه ما افکار متفرقه زیادی داریم که بسیاری از آنها مربوط به مسائل حل نشده گذشته و یا مربوط به آینده نامشخص هستند.نگاه به گذشته با عینک زمان حال غیر منطقی به نظر می رسد. به آینده هم به هیچ وجه نمیتوان مطمئن شد؛ درنتیجه وقتی به امید آینده می نشنیم که کارهایی را به اتمام برسانیم تا شاید از زندگی لذت ببریم این امر باعث میشود شادی را به تعویق بیندازیم. همین امر میتواند انسان را دچار استرس ،اضطراب ،افسردگی ،اختلال در خواب و عوارض دیگر کند.

برای اینکه بدانید اوقات زیادی را در حالت پریشانی سپری میکنید یا  خیر با سوالات زیر خود را آزمایش کنید :

آیا اتفاق افتاده برای فرزندتان کتاب بخوانید ولی ندانید چه میخوانید ؟

آیا اتفاق افتاده هنگام عبادت ناگهان به خودتان بیایید و احساس کنید حواستان جای دیگری بوده است ؟

آیا اتفاق افتاده وارد اتاقی شوید و ندانید دنبال چه کاری هستید؟

پاسخ مثبت به هریک از این سوالات نشان دهنده این است که در آن زمان ذهنتان آشفته بوده است .

 

رهایی از ذهن پریشان

 

با توجه به اینکه مغز امکانات فراوانی برای پردازش اطلاعات در اختیاردارد، پریشانی بیش از اندازه افکار، توانایی ما را در پرداختن به افکار و اعمال هدفمند محدود میکند.ضمن اینکه افکار منفی باعث میشودزندگی کم کم بی معنی به نظر برسد و زمینه افسردگی آماده شود.

میتوانید افکار خود را طوری بازسازی کنیدکه پس از این هرگز افکار منفی نداشته باشید این شماهستید که افکار منفی را انتخاب میکنید.   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   وین دایر

شکل پذیری سلولهای عصبی مغز

گاهی از من سوال میکنند آیا برای تغییر مدارهای مغز محدودیت سنی وجود دارد ؟ پاسخ من خیلی خوش بینانه است به قول جرج الیوت رمان نویس معروف "برای آنکه شخصیت دلخواه خود را بشناسید هیچگاه دیر نیست ."لذا اگر درصدد یادگیری چیزی هستید هرسن وسالی دارید توصیه الیوت را فراموش نکنید .من با کسانی که هفتاد - هشتاد سال دارند کار کرده ام و نتایج خوبی گرفته ام ؛بنابراین باید به خاطر این موهبتی که خداوند به ما  داده یعنی شکل پذیری سیستم عصبی- مغزی شکرگذار باشیم .مغز انسان از بتن ساخته نشده است بلکه شبیه خمیر نرم میباشد لذا هربار که تجربه نو کسب میکنید ساختارمغز شما تغییر میکند . سلامت فردای مغز شما به کیفیت افکار امروز شما بستگی دارد.

 

اگرمشتاق یادگیری و پیشرفت هستید در هر سن وسالی همچنان فرصت دارید تا بهترین نتیجه را بگیرید.

هدف ما این است که زمان بیشتری را در حالت تمرکز سپری کنیم و تاثیر بیشتری بر افکار ارادی خود داشته باشیم و گفتگو و محاورات درونی خود را کنترل کنیم و در این صورت میتوانیم بدون هر تلاشی افکار مثبت داشته باشیم-تحولی که هم شادی بخش است هم تحول مهمی است .

از هرچیزی که در زندگی شما اتفاق میافتد لذت ببرید اما هرگز خوشبختی یا موفقیت خود را وابسته به کسی، جایی یا چیزی ندانید.

                                                                                                                                                                                                                                                                                        وین دایر

 دکتر علی علی پناهی

پژوهشگر و محقق منابع انسانی

وعضو علمی پورتال پایش

 

برگرفته از کتاب آرامش خود را دریابید (راه های معنوی برای رسیدن به زندگی بدون استرس)؛ دکتر علی علی پناهی؛انتشارات بهار سبز؛1395

 

۲۲ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۴۰
تعداد بازدید : ۴,۵۴۷
کد خبر : ۴,۶۵۲

نظرات بینندگان

رباب اردکانی
۱۳۹۶/۰۲/۲۰
5
1
2

بسیار عالی و برای بنده مفید و با ارزش بود . متشکرم

امیر
۱۳۹۶/۱۱/۱۸
0
0
2

fبا سلام..مممنون از مطلب زیباتون..کاش می فرمودید چطور میشود این مشکل رو درمان کرد


نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید