از حُسن ظنّ خارها گل می‌شود

از حُسن ظنّ خارها گل می‌شود
«لَولا إِذ سَمِعتُموهُ ظَنَّ المُؤمِنونَ وَالمُؤمِناتُ بِأَنفُسِهِم خَیرًا وَقالوا هذا إِفکٌ مُبینٌ؛ چرا هنگامی که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان با ایمان نسبت به‌خود (و کسی که همچون خود آنها بود) گمان خیر نبردند و نگفتند این دروغی بزرگ و آشکار است؟!» (سوره مبارکه النور آیه ۱۲)
خداوند در این آیه، مسلمانان را به‌خاطر بدگمانی به همسر پیامبر و آسیب‌پذیری آنان در برابر شایعات، توبیخ می‌کند. علامه طباطبایی در تفسیر‌المیزان می‌فرمایند این آیه توبیخ کسانی است که وقتی داستان دروغینی (افک) را شنیدند آن را رد ننمودند و متهمین را از چنین اتهامی مبرا ندانسته و نگفتند که این صرفا افترایی است آشکار.

معنای آیه چنین می‌شود که چرا وقتی افک و تهمت را شنیدید به‌جای اینکه نسبت به مؤمنین متهم، حسن ظن داشته باشید، به تراشنده افک، حسن ظن پیدا کردید و بدون علم درباره اهل ایمان سخنی گفتید؟ با اینکه بر حسب قاعده دینی، خبری که مخبر آن علمی بدان ندارد و ادعایی که مدعی آن شاهدی بر آن ندارد، محکوم به کذب است؛ دلیل بر این جمله، آیه 13سوره نور است که می‌فرماید: وقتی مدعی، شاهد نیاورد، نزد خدا- شرعا- محکوم است به دروغگویی.

رهبر انقلاب در رابطه با همین آیه می‌فرمایند:«اگر آمدند به یک نفری تهمت زدند، یک چیزی را گفتند- حالا یا با عنوان تهمت یا به‌عنوان غیبت - چرا قبول می‌کنید؟ این کلمه‌ «لو لا» تحذیریه در قرآن و در کلام عرب خیلی معنای وسیعی دارد، فقط معنایش«چرا» نیست، که ما بگوییم چرا این کار را نکردی. چرای با تأکید است. یعنی آه، وای، چرا؛ معنای «لو لا» این است؛ تحذیریه است. یعنی چرا به هم ظن نیک ندارید، چرا به هم حسن‌ظن ندارید».

یکی از اموری که در رابطه بین مومنین مورد پسند قرآن و شرع است، حسن ظن بین مومنین است. و طبق این باور در روابط اجتماعی عینک خوش‌بینی و حسن ظن بیش از هر عینک دیگری برای انسان ضروری است. لازم است این مهم را در زندگی‌های دوستانه و خانوادگی‌مان تمرین کنیم. سعی کنیم همین که کسی در باب فرد دیگری نظر تهمت آمیزی داد با آن موافقت نکنیم، بگوییم حتما اشتباه می‌گویی، او اهل این حرف که درباره‌اش می‌گویی نیست. با تمرین حسن ظن داشتن به دوستان، خانواده، همسر، فامیل، همسایه، فوتبالیست‌ها، هنرمندان، دولتمردان و... باید روابط اجتماعی‌مان را به استانداردهای قرآنی نزدیک کنیم تا خیرات آن شامل حال مان گردد.

 

 همشهری دو - سارا شهیدزاده

 

۱۳ تیر ۱۳۹۵ ۱۲:۱۴
تعداد بازدید : ۱,۱۰۹
کد خبر : ۱,۹۸۰

نظرات بینندگان


نام را وارد کنید
پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید