زنبق
نام علمی: Iris.sp نام خانواده: Iridacea زنبق ها علاوه بر گل های زینتی به عنوان منبع تامین عطرها نیز بکار برده می شوند. نام جنس این گل از نام زن پیامبر گرفته شده است.

اریس کسی است که آرامش را برای نژاد بشر به ارمغان می آورد. یونانیان باستان، زنبق را در کنار مزار مردگان می‌کاشتند و نقش‌هایی از آن را روی سنگ قبر تازه گذشتگان خود ترسیم می‌کردند. پادشاهان یونانی با اشکالی از گل‌های زیبای زنبق تاج خود را زینت بخشیده و شاخه‌های بریده آن را به یکدیگر هدیه می‌دادند.نوع رنگ زنبق انعکاسی از رنگ های رنگین کمان می باشد. زنبق گیاهی چندساله است که بسیار موردتوجه پروانه ها می باشد.  این گیاه مقاوم و سازگار و آسان برای نگهداری  پررش می باشد. زنبق ها به دو دسته زنبق ریزوم دار و زنبق پیازدار تقسیم می شوند که بخش اصلی جنس زنبق به گروه گیاهان ریزوم دار و تعداد اندکی به نوع پیازدار تعلق دارند. زنبق پیازی بیشتر به عنوان گل های شاخه بریده بصورت تجارتی تولید می شود و زنبق ریزوم دار بیشتر به عنوان گیاه باغی استفاده می شود.


مرفولوژیکی گیاه:
گل ها منفرد، گلپوش ها ۶ قطعه که در قاعده به هم متصل اند، پرچم ها به تعداد ۳ عدد، تخمدان زیرین، ساقه گلدار شامل، ۳ تا ۵ گل را دارا می باشد.

پراکنش و تعداد گونه:
زنبق ها در سراسر مناطق معتدله و نیمه گرمسیری نیمکره شمالی پراکنش دارند و بیش از ۳۰۰ گونه از آنها شناخته شده اند. دو گونه مهم   I.germanica ( بنفش)-  I.pseudacoris( زرد) می باشد.

ارقام تولیدی زنبق در جهان:
    زنبق انگلیسی و پاکوتاه   ۲. زنبق هلندی   ۳. زنبق ریزوم دار

در زنبق ها انواع هیبریدهای آبی رنگ بیشتر مورد تقاضا می باشد. پیاز های بزرگ هلندی دارای محیط ۷.۸ سانتیمتر و پیاز کوچک دارای محیط ۴.۵ سانتیمتر می باشد.

شرایط کشت:
بعد از تیمار سرما دهی، پیازها در گلخانه ای با دمای ۱۳-۱۸ درجه در تراکم ۲۰۰ تا ۳۰۰ پیاز در مترمربع کشت می شوند. پیازها در نزدیکی سطح خاک قرار داشته، به نحوي که نوک پیاز کمی دیده شود، ریشه ها پیازها را به طرف پایین می کشند، بعد از کشت، خاک باید همیشه مرطوب نگه داشته شود و شدت دمای زیادی بعد از جوانه زنی بکار رود. باید شرایط نوری در گلخانه برای گلدهی مطلوب باشد. در صورت کم بودن نور از نور مصنوعی استفاده می شود، استفاده از پیازهای بزرگ برای زود گلدهی در طول دوره ای از سال که نور ضعیف است، ضرورت دارد. گل های زنبق هلندی در مدت ۷ تا ۹ هفته بعد از کشت شکوفا می شوند.

برداشت گل:
اگر گلها زود برداشت شوند، بطور کامل باز نمی شوند، بویژه زمانی که آنها در پاییز و زمستان بریده شوند. توصیه می شود که گلها در تابستان و بهار که سر گل ۵. سانتیمتر است و در پاییز و زمستان که سر گل حدود یک سانتیمتر می باشد، بریده شود. بعد از برداشت گل ها باید در دمای ۲-۵ درجه سانتیگراد در آب برای فروش و حمل ونقل نگهداری شوند. قرار دادن شاخه های گل تازه در محلول ساکاروز ۲% و ۲پی پی ام اسید سیتریک سودمند است. دوام گل زنبق کم و حدود ۷-۸ روز است.

نیاز زراعی:
خاک: خاک ها باید بخوبی زهکشی شود، PH  خاک بین ۶-۸ باشد. در یک دوره ۴ ساله نباید در یک مزرعه ثابت کشت شود و علت آن مقاوم شدن عوامل بیماریزا و پراکنش زیاد آنها می باشد.

آب: زنبق ها به آب زیادی نیاز دارند و نباید خاک آنها خشک شود.

پیش رس کردن:
پیازهای زنبق هنگامی برداشت می شوند که برگ ها کم و بیش پیر شده باشند. خشک کردن پیازها بلافاصله بعد از برداشت، برای جلوگیری از آلودگی قارچی مهم می باشد. سپس پیازها را در یک دوره دو هفته ای در دمای ۳۰ درجه نگه داری می کنند، بعد از آن به مدت ۱۰-۱۳ هفته بسته به اندازه پیازها آنها را در دمای ۹-۱۷ درجه نگه داری می کنند. بعد از آن پیازهایی که برای تولید گل استفاده می کنند در معرض اتیلن با غلظت ۵۰۰ پی پی ام به مدت ۲۴ ساعت قرار می دهند.

منابع:

۱-کتاب گلکاری – دکتر احمد خلیقی

۲- معرفی گلهای شاخه بریده– سازمان جهاد کشاورزی استان تهران

۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵ ۱۴:۴۸
تعداد بازدید : ۱,۴۴۶
کد خبر : ۱,۱۴۵

نظرات بینندگان


نام را وارد کنید
پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید